De volledige audioweergave en het twitterverslag is te vinden op het weblog van Marujska Lestrade, lijsttrekker D66 Brabant.

- Volgens velen raakt de olie- en gasvoorraad langzaam maar zeker op. We zitten weer in een bezinningsperiode als ten tijde van de Club van Rome. In Boxtel is nu een werkgroep Transition Towns die ervan uitgaat dat we momenteel de piek in de olie- en gasproductie beleven en dat het nu alleen nog maar minder wordt. Daarom wil die werkgroep veel meer zelfvoorzienend worden in haar behoeften, zeg maar terug naar het begin.

- We zijn w.b. de proefboring schaliegas wakker geschud door voordurende actie van Willem Jan Atsma te Helvoirt; hij heeft veel kennis opgediept en dat heeft ook tot een voorlichtingsbijeenkomst geleid in Gastenbosch. Hij woont nabij de voorgenomen boorlokatie Van den Oever in Helvoirt. Daar is nog geen ontheffing van bestemmingsplan of omgevingsvergunning aan de orde; gemeente Haaren moet standpunt blijkbaar nog bepalen.

- De vraag naar olie en gas stijgt nog steeds door de groeiende wereldbevolking en het overnemen van onze veel energievergende leefwijze. De alternatieve methoden als zonne- en windenergie dragen nog niet voldoende bij; besparing door b.v. gevelisolatie kan nog het nodige opleveren. Daarom komen met een stijgende energieprijs nu ook methoden van winning in beeld, die vroeger niet mogelijk waren. Een daarvan is het winnen van (onconventioneel) schaliegas op grote diepte. Een methode die ongetwijfeld ook tot problemen en innovatie heeft geleid.

- De minister van EZ heeft ook voor Noord-Brabant een concessie/opsporingsvergunning verleend aan eerst Quadrillo (2009) en later doorgegeven aan Brabant Resources (2010). In onze provincie heeft niemand tijdens de ter visie legging bezwaar gemaakt; provincie Gelderland wel tegen een vergelijkbare vergunning (klimaat en maatschappelijk ondernemen). Het rijk heeft een zgn. kleine veldenbeleid en daar valt de vergunning Boxtel onder. Zo wordt Slochteren zoveel mogelijk gespaard.

- Het gaat om aardgas dat in leisteen (samengeperste kleilagen met algen) op ongeveer 3000 m onder het aardoppervlak zit. Door onder hoge druk scheuren te maken en daarin kraakvloeistof (99 % zand en water) te persen en die er weer af te halen komt gas uit het reservoirgesteente en dat wordt dan naar boven geleid. Dat is geen echt nieuwe methode, ook niet voor ons land, maar wel voor zo diep en in leisteen.

- In de VS en VK zijn ongevallen gebeurd, zoals vervuiling van grondwater, die meestal zijn veroorzaakt door fouten in het boorproces, meestal lekken van gas langs het boorgat. Maar in VS zijn 45000 nieuwe putten voor dit soort gas geboord, terwijl er hier ca. 100 zijn te verwachten, als het exploitabel blijkt. Er is en wordt een risico-analyse uitgevoerd in Boxtel. In ons land zijn 1800 vergelijkbare maar minder diepe boringen verricht, alle zonder grote problemen.

- De minister en het bedrijf zeggen dat ons land en de EU strengere regels en toezicht toepassen dan in VS. Het kraken gebeurt veel dieper dan waar grondwater zit en de kans op vervuiling door het kraken is zeer gering. Volmaakte veiligheid voor mens en milieu is er niet, maar dat is er ook niet bij de bestaande andere boringen naar gas en olie en water in ons land. Het gas komt naar boven onder lage druk en geen grote hoeveelheid in een keer. In geval van permanente winning van gas kan gekozen worden voor gas afvoeren met een pijleiding. Als er geen gas gewonnen kan worden dan wellicht warm water.

- Wanneer er later een winningsvergunning door de Minister zou worden verleend als het gas technisch en economisch winbaar is kan er een productieterrein met verschillende boringen ter grootte van een voetbalveld, waarschijnlijk op deze plek. Gemeente en bedrijf heeft beloofd om dan te streven naar een Mer-procedure bij die vergunning. Dan is van de gemeente een herziening van het bestemmingsplan en een omgevingsvergunning nodig.

- Proefterrein wordt ondoorlatend verhard; 0,7 ha; boortoren van 29 m hoog. Vervuild water e.d. wordt opgevangen en afgevoerd. Als in de grond te spuiten stoffen treden op 90 % drinkwater (2000 m3), 9 % zand, 1% polyacrilamide/gluteraldehyde. Bedrijf is aansprakelijk voor schades. Proef duurt ca. half jaar in totaal; 8 we bouwen, 12 we boren; soms gas affakkelen. Boring 3000 m diep en ca. 500 m horizontaal in verschillende richting. Eerste 40 m met mantelbuis en cement door watervoerende lagen. In Boxtel zijn vier lokaties onderzocht en dit is de beste.

- We hebben al raadsvragen gesteld en we gaan waarschijnlijk toch nog met de SP pleiten voor het houden van een Mer-procedure (lijkt me een onhaalbare en ook qua tijdstip heel vreemd; opsporingsvergunning, de ontheffing van bestemmingsplan en omgevingsvergunning is verleend. Formeel is er geen Mer aan de orde op basis van het Mer-besluit. Voor de start vindt nog een melding aan Ministerie plaats, zodat die steeds kan controleren.

- Ik ken dat gemeentelijk stuk niet maar verschillende bedrijven (incl. Rabo, Prorail en Vion) hebben zienswijzen ertegen ingediend. Die kunnen ook nog naar de rechter. Is dit de goede plaats qua ontsluiting, toekomstige ontwikkeling (spoor), ligging (Rabo). Bedrijf betaalt 100.000 € voor de ontheffing en 50.000 € voor gebruik bedrijventerrein.

- Het is nog niet duidelijk of het allemaal doorgaat op deze plaats, maar een ligging op of nabij een bedrijventerrein lijkt op het eerste gezicht niet vreemd. Het is te ontsluiten en er is geen geluidhinder bij woningen te verwachten (150-200 m is voldoende afstand). In de nacht zou lichthinder kunnen optreden, maar dan zal het hier toch al niet duister meer zijn. Nieuwe ontwikkelingen geven altijd weerstand.

- Interessant is een recent advies van de Nederlandse Energieraad, die ervoor pleit om de grondbezitters van de boorlokatie mee te laten profiteren van de winst op de permanente boring. Nimby wordt dan pimby (please in my backyard). Ook uit het volkskrantartikel van gisteren blijkt dat Boxtel een geologisch prima lokatie is. Gemeente is eigenaar van de grond is, zou Boxtel op goud kunnen zitten??? De staat krijgt op basis van de huidige regelgeving al 40 % van de opbrengst en dat is als het een groot veld blijkt mooi meegenomen. De winning zou 40 jaar kunnen duren. Een tweede Slochteren zal Boxtel niet worden, maar wie weet een tweede Dwingelo?

Gerard Buiks, Lid D66 afd. Boxtel, 20-02-11.

De oppositiepartijen GroenLinks en D66 protesteren in de Tweede Kamer tegen het besluit om deze week niet meer te vergaderen over een initiatiefwet voor de verruiming van het aantal koopzondagen. De VVD wil de behandeling uitstellen tot er een onderzoek ligt van brancheorganisatie CBW-Mitex. Volgens GroenLinks en D66 heeft dit uitstel te maken met de verkiezingen die eraan komen. Zij houden tassen met de VVD-verkiezingsleuze: Shoppen is ook zondagsrust.

Goedemiddag,

enkele weken werd ik opgeschrikt door een bericht in het Brabants Dagblad over plannen om te gaan proefboren naar schaliegas on Brabant. Ik heb me toen wat in de materie verdiept, en een aantal zaken geleerd die ik graag met u wil delen. Ik ben namelijk uitermate ongerust over een aantal zaken.

Boren naar schaliegas op 4 km diepte is in Nederland nog niet eerder gedaan. Het is een moeilijke techniek, met horizontaal boren en hydraulisch fractureren, met een aantal grote risico’s voor het milieu en de volksgezondheid. In de VS is wel ervaring met deze vorm van gaswinning, maar daar zijn zeer veel problemen mee geweest. In een aantal staten is zelfs nu een moratorium van kracht – de overheden hebben verdere exploratie stilgelegd in afwachting van verder onderzoek. Reden: Er zijn teveel ongelukken, milieu-incidenten, en verontreinigingen geweest. Er is een documentaire over gemaakt, Gasland geheten, die deze gevaren belicht.

Ik heb een rapport gevonden van het Worldwatch Institute, met professor Zoback, hoogleraar geophysica aan de Stanford Universiteit in Californie als eerste auteur, waarin alle risico’s van schaliegaswinning worden beschreven – en ook alle maatregelen die vereist zijn om deze gevaren voor milieu en volksgezondheid te minimaliseren. Ik heb zelf het rapport (met toestemming van de auteur) vertaald en bij deze mail gevoegd.

Uiterst belangrijk punt is dat ook bij de proefboring een proef met hydraulisch fracturen zal worden uitgevoerd in Lennisheuvel. Hierbij wordt de leisteenlaag onder zeer hoge druk, door injectie van vloeistoffen met allerlei chemicalien, gebroken over afstanden van honderden meters. Deze vloeistoffen komen deels weer, met het gas, terug naar de oppervlakte. Hierbij komt ook “oud” water van 4 km diepte mee, met daarin mogelijk arseen, benzeen, kwik, en radioactief materiaal dat van nature op die diepte voor kan komen. Ook is er het risico dat er een “blowout” optreedt, zoals ook met de Deepwater Horizon gebeurt is in de Mexicaanse Golf.

Al deze risico’s zijn wellicht beheersbaar, maar dit vergt goede planning, alle aandacht voor veiligheid, en vooral goed toezicht op de uitvoerder. Cuadrilla is een op winstmaken gericht bedrijf. Veiligheidsmaatregelen zijn vaak duur, en drukken de winst. Cuadrilla is sterk gelieerd aan BP, dat geen goede reputatie heeft als het gaat om de interne standaarden van veilig opereren.

Mijns inziens is voor een dergelijke proefboring Milieu Effect Rapportage (MER) de enige manier om alle risico’s in kaart te brengen en te zorgen dat de uitvoerder de proefboring op een verantwoorde wijze uitvoert. Aangezien hier het ministerie van EZ de bevoegde instantie is, zou de gemeenteraad van Boxtel aan het College moeten opdragen dit als voorwaarde aan EZ te stellen voor uitvoering van de proefboring op haar grondgebied.

Ik heb voor de behandeling van de proefboring in de gemeente Haaren en lijst met vragen opgesteld voor het College, die denk ik ook voor Boxtel volledig relevant is. Ook deze voeg ik hierbij.

Ik hoop dat deze informatie jullie zal helpen bij de besluitvorming. Bel me gerust als er vragen zijn.

Met vriendelijk groet,

Willem Jan Atsma, arts-epidemioloog

Het meest zoden aan den dijk leggende verhaal kwam -vond ik- van directeur Rob Dekker van St. Joseph (3500 woningen). Daar vindt een beleidswijziging plaats die leidt tot meer aandacht voor de bestaande woningvoorraad (isoleren en behouden), een gedachte die ik al jaren verkondig. Immers pas eerst de “makkelijke” maatregelen toe, voordat je met ingewikkelde en nog niet geheel uitgeprobeerde en veelal ongewis gesubsidieerde maatregelen komt. Duurzaam handelen is nu ook bij St. Joseph in het ondernemingsplan opgenomen. Toename van inkomen leidt overigens veelal tot meer energiegebruik en beter geisoleerde woningen moeten echt wel geventileerd worden. Slecht gesioleerde woningen van nu hebben veelal een lage huur, maar die mensen krijgen wel een forse energierekening.

Verder veel pleidooien voor een coöperatieve aanpak voor het treffen van maatregelen als windmolens, warmte-koude-opslag, zonnepanelen, zonneboilers e.d. Terug naar het begin dus; de groten doen het niet en daarom zullen wij het als groep behoeftigen zelf wel regelen. Er zijn daar goede ervaringen mee bij Zonvogel en Windvogel (ook zonder subsidie voor windmolens e.d.??). Ik vroeg me af waarom er geen spreker was genood van Essent; die zit midden in de materie en in het zicht van hogere kosten voor traditionele brandstoffen (of zelfs het opraken ervan) zullen zij ook nadenken “wat nu?”.

Ik heb aan de organisators van PvdA/Grl en C95 voorgesteld om de volgende keer (mei 2011 zullen ideeen uitgewerkt zijn) Essent wel te vragen, om ten minste commentaar te leveren. Mogelijk ziet men Essent als te fors gegroeide vijand, maar zover ben ik nog niet.

In de wandelgangen sprak ik verder met een paar PvdA-ers. We kwamen we te spreken over de door velen gewenste omlegging Kalksheuvel.
Bewoners aan de Kapelweg hebben forse negatieve ervaring met zeer hinderlijk en fors vrachtverkeer. Ze leiden tot verpesten van milieu en veiligheid, ook in de avond en nacht. Mensen blijken soms ook een verbouwing uit te stellen omdat niet duidelijk is of en wanneer en waar de omlegging komt. Blijkbaar menen zij dat die vrachtwagens daar allen moeten rijden en daar ook niet zijn weg te krijgen (richting “straks” verbrede Keulsebaan), ook al is de omrijtijd via de N65 (Den Bosch-Tilburg) voor vrachtverkeer dat verder moet zijn dan Oisterwijk maar een paar minuten meer.

Gepleit voor mobiele paal aan de rand van de kom midden op de Kapelweg, die daar niet nodig vrachtverkeer in hinderlijke delen van het etmaal kan verleiden dan toch maar de Rijksweg en Keulsebaan te pakken. Ik denk dat een algeheel vrachtverkeersverbod het niet haalt (te weinig inzicht milieu/veiligheidsvoordeel). Dat de gemeente niet weet op basis van tellingen hoeveel vrachtverkeer wanneer de Kapelweg berijdt, was mijn gespreksgenoten blijkbaar nog niet bekend. Er worden nu wel tellingen gehouden begrijp ik. Gewezen ook op mogelijke verplaatsing van hinder naar woningen aan de andere kant van de buurt, als je voor een omlegging kiest. Dan maar een ruime omlegging (lekker ver het buitengebied in dus)?? Erop gewezen, dat de Werkgroep nauur- en landschapsbehoud Boxtel er niet van overtuigd is dat er een omlegging moet komen (van ca. 4 mln?) tot aan de Kapelweg gezien de aantasting van natuur en landschap. Ik heb geen zichtbare indruk ervaren.

Hebben we weinig steun te verwachten van de PvdA/Grl als we zouden kiezen voor een volwaardige nulplus-variant (uitbreiding capaciteit Keulsebaan en hinderen onnodig vrachtverkeer op Kapelweg)?? Dat moet nog blijken in de komende maand.
Sommige bewoners van Lennisheuvel zijn bang dat bij keuze voor nulplus-variant nog meer vrachtverkeer door dat dorpje gaat razen (belemmerende maatregelen treffen ook daar?) en kiezen daarom voor een omlegging Kalksheuvel.

Graag nog bewijzen dat dat de enige oplossing is. Dat moet toch als je bezwaren van nieuwe gehinderden moet beantwoorden, al dan niet voor het Gerecht.

Gerard Buiks

Op het congres aangekomen rond 12.00 u kozen Fred en ik voor de bijeenkomst over Politieke afwegingen achter lokale vraagstukken en voor D66: een structuur die verbindt; Bart was intussen naar Markt en overheid in de gezondheidszorg. Punten die ik heb onthouden zijn:
Spreek in het onderwijs niet over noodgebouwen maar over tijdelijke huisvesting; begrip Brede School is intussen gewijzigd van gebouw naar samenwerkingsvorm en ook talentencentrum; gemeente heeft overigens weinig te zeggen over de kwaliteit van het onderwijs; scholen kiezen steeds meer andere profielen; niet elke gemeente hoeft een totaalpakket aan cultuur te hebben en ook niet een totaal theater; niet elk clubje leidt tot samenhang in de maatschappij; sluiting zwakke scholen na een jaar (staat in ons landelijk programma) is een slecht idee; immers de score is gerelateerd aan het gemiddelde van de scholen in ons land en kan dus objectief nog steeds redelijk functioneren; alle scholen boven het gemiddelde kan statistisch ook niet; maar de normering wordt door de Kamer niet overgelaten aan de inspectie; uiteindelijk gaat het om de snelheid van ontwikkeling van de kinderen op de school; we hebben als D66 geen enkel kamerlid uit het onderwijs; D66 is bezig om ter verbetering met contact met vooral de kleine afdelingen verschillende organisatiemodellen te bekijken; daarbij ook schaalvergroting van afdelingen in beeld gekomen, maar dat riep meteen ook kritiek op; komend voorjaar op congres, na een dicussiebijeenkomst in Eindhoven.

Ik vond de toespaak van Margrete Vestager, fractievoorzitter van Radicale Venstre in Denemarken, het meest indrukwekkend. Zij verhaalde over de ervaringen met een vergelijkbaar minderheidskabinet gedoogd door de Deense Volkspartij (vergelijkbaar -ook qua programma- met de PVV). De immigratie is sinds 2001 steeds sterker aan banden gelegd, de maatschappij kent een verharding tussen bevolkingsgroepen, er zijn nauwelijks maatregelen tegen de econmische crisis genomen. Maar deze combinatie van partijen heeft nog steeds de meerderheid en dat rekende zij zichzelf ook aan. Ze wees erop dat de regeringspartijen (liberale en conservatieve) steeds meer standpunten van de Deense Volkspartij overnemen. Zij waarschuwde ervoor om met de PVV samen te werken of standpunten over te nemen; felle kritiek op de migratiestandpunten is noodzaak om een vergelijkbare ontwikkeling als in Denemarken (dat voor 2001 ook bekend stond als een tolerant land) te voorkomen. Zij vertelde van een indonesisch meisje dat volledig ingeburgerd was in Denemarken, maar dat drie maanden op vakantie ging naar Indonesië; zij mocht toen het land niet meer in (waar haar familie woont). Pas na rechtszaken is dat uiteindelijk wel gelukt. Vergelijkbaar met de verhalen van Geert Wilders is, dat die volkspartij de mensen bang maakt met sterk oppompen van aantallen allochtonen die als groep van een naar stigma worden voorzien. De Volkspartij heeft wel de macht, maar neemt geen verantwoordelijkheid. De toespraak van Alexander Pechtold is al in de pers verschenen; hij heeft er zin in met de uitgebreide en kwalitatief rijk geschakeerde fractie die hij in het progressieve midden plaatst. Ik had een fellere toespraak verwacht in dit tijdsgewricht en na de vorming van het gedoogkabinet.

Gerard Buicks